اختلال دو قطبی

اختلال دو قطبی یا شیدایی چیست؟

یکی از مشکلات روانی که بسیاری از افراد جوامع مختلف با آن درگیر هستند اختلال دو قطبی است. این بیماری روانی موجب تغییرات غیرعادی در خلق و خو و تغییر در سطح انرژی و تمرکز فرد می‌شود. این بیماری که افسردگی شیدایی یا افسردگی مانیک نیز نامیده می‌شود می‌تواند موجب ناتوانی فرد در انجام کارهای روزمره شود.

اختلال مانیک همانند بیماری قلبی یا دیابت یک بیماری طولانی‌مدت است و باید تحت کنترل باشد. تشخیص و درمان بیماری دوقطبی به فرد کمک می‌کند زندگی سالمی داشته باشد. برای درمان این مشکل روحی روانی ترکیبی از دارودرمانی و روان‌درمانی می‌تواند موجب کاهش چشمگیر مشکلات ناشی از این اختلال شود. در این مقاله از سایت روان‌شناسی آرامیتو اطلاعات کامل درباره اختلال دوقطبی، علائم و روش درمان آن را بررسی می‌کنیم.

بیماری یا اختلال دوقطبی

اختلال دوقطبی نوعی اختلال رفتاری و مغزی است که موجب بروز تغییرات شدید در انرژی و خلقیات افراد مبتلا می‌شود. این مشکل معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی رخ می‌دهد. البته ممکن است این عارضه در کودکان و بزرگسالان نیز مشاهده شود. بسیاری از افراد سال‌ها با این اختلال زندگی می‌کنند بدون آنکه از آن اطلاع داشته یا برای درمان اقدام کند.

اختلال دو قطبی موجب بروز نوسانات خلقی شده و فرد مبتلا حالات مختلف خلق‌وخو را تجربه می‌کند که برخی از آن‌ها شدید بوده و شیدایی نامیده می‌شوند. برخی دیگر از نوسانات خلق‌وخو در سطح پایین هستند که فرد دچار افسردگی می‌شود. در حالت شیدایی، انرژی فرد در بالاترین سطح قرار دارد و احساس نشاط و شادابی می‌کند. ازطرف دیگر در حالت افسردگی که حالات خلقی فرد در پایین‌ترین سطح قرار می‌گیرد فرد بدبینی و منفی‌گرایی را تجربه می‌کند.

علت اختلال دو قطبی

تاکنون علت دقیق اختلال دو قطبی مشخص نشده است؛ ولی محققان و دانشمندان حوزه روان‌درمانی و پزشکی نظریاتی در این زمینه مطرح کرده‌اند. دانشمندان معتقدند که عدم تعادل هورمون‌ها، ژنتیک، مواد مخدر و برخی انواع شدید تروما می‌تواند در بروز اختلال افسردگی شیدایی نقش داشته باشد. ازطرف دیگر اختلال دو قطبی می‌تواند با مشکلات روانی دیگر مانند افسردگی حاد یا شیزوفرنی همراه باشد. به همین دلیل درمان بیماری دو قطبی اهمیت زیادی دارد.

علائم اختلال دو قطبی

علائم اختلال دوقطبی

همان‌طور که گفته شد افراد مبتلا به اختلال دو قطبی دچار نوسانات خلقی می‌شوند و دوره‌های متفاوت روحی روانی را تجربه می‌کنند. یعنی یا در بالاترین سطح انرژی قرار دارند یا میزان انرژی آن‌ها به‌شدت کاهش‌یافته و دچار افسردگی می‌شوند. این دوره‌ها و علائم آن‌ها عبارت‌اند از:

1. چرخه شیدایی

در دوره شیدایی اختلال دو قطبی فرد دارای رفتارهای تکانشی است، رفتارهای غیرعادی و پرخطر از خود نشان داده و بدون قضاوت صحیح تصمیم‌گیری می‌کند. چنین فردی بدون هیچ دلیل خاصی شادمانی بی‌حدوحصر دارد و هیچ اتفاقی (اخبار بد یا غم‌انگیز) نمی‌تواند وضعیت او را تغییر دهد. از علائم دیگر چرخه شیدایی می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • عصبانیت و تحریک‌پذیری
  • داشتن افکار غیرمنطقی و بلندپروازانه
  • رفتارهای وسواسی (تمیزکردن، نظم وسایل)
  • عزت‌نفس کاذب
  • گفتار سریع و عدم انسجام افکار
  • مشکل در تمرکز و ناتوانی در انجام فعالیت‌های عادی

2. اختلال دو قطبی؛ چرخه افسردگی

در این چرخه از اختلال دو قطبی فرد دچار ناامیدی شدید می‌شود و سطح انرژی او به‌شدت کاهش می‌یابد. در حالت افسردگی شیدایی که حالت دیگری از اختلال دو قطبی است فرد دچار اختلال خواب می‌شود؛ یعنی خواب بیش از حد یا بی‌خوابی کامل. همچنین در این فاز نیز فرد در تصمیم‌گیری ثبات ندارد و در تمرکز مشکل دارد. علائم دیگری که در این چرخه اتفاق می‌افتد عبارت‌اند از:

  • افکار خودزنی، مرگ یا خودکشی
  • تغییر در اشتها و کاهش وزن شدید
  • عدم علاقه به انجام فعالیت‌های مفید

تشخیص اختلال دو قطبی

به دلیل اینکه برخی علائم اختلال دو قطبی و شیزوفرنی شبیه یکدیگر هستند ممکن است گاهی در تشخیص آن‌ها اشتباه شود. به همین دلیل تشخیص و درمان بیماری دوقطبی باید با حساسیت زیادی دنبال شود. شیدایی یا هیپو مانیا که موجب افزایش غیرطبیعی خلق‌وخوی فرد می‌شود بارزترین علامت دو قطبی شیدایی است. متخصص روان‌درمانی برای تشخیص این اختلال آزمایش‌ها و ارزیابی‌های مختلفی را تجویز می‌کند. متخصص روان‌شناسی با بررسی افکار و عواطف فرد و گفتگو با اعضای خانواده نیز می‌تواند اطلاعات بیشتری جمع‌آوری کند تا به یک تشخیص صحیح برسد. همچنین خودارزیابی روان‌شناختی نیز برای تجزیه‌وتحلیل شدت اختلال انجام می‌شود.

درمان اختلال دو قطبی

درمان اختلال دو قطبی

باوجودآنکه برای درمان اختلال دو قطبی هیچ روش قطعی وجود ندارد؛ ولی ازطریق روان‌درمانی و دارو می‌توان این اختلال را درمان کرد. در دارودرمانی با تجویز داروهای تثبیت‌کننده خلق‌وخو می‌توان یک گام برای درمان برداشت. در برخی موارد پزشک متخصص داروهای ضدتشنج تجویز می‌کند که اثراتی شبیه داروهای تثبیت‌کننده خلق‌وخو دارند.

همراهی دارودرمانی با روش‌های روان‌درمانی نقش مؤثری در کنترل اختلال و حتی درمان بیماری دوقطبی دارند. مداخلات روان‌درمانی موجب افزایش ثبات خلق‌وخو، بهبود عملکرد فرد در انجام فعالیت‌های روزانه شده و احتمال بستری‌شدن کاهش می‌یابد. مهم‌ترین تکنیک‌های رایج برای درمان بیماری دوقطبی شامل موارد زیر است:

  • درمان شناختی رفتاری
  • خانواده‌درمانی
  • آموزش روانی

پیگیری منظم جلسات درمانی اختلال دوقطبی همراه با دارودرمانی می‌تواند به کنترل بهتر این اختلال کمک کند. در طول دوره درمان ممکن است فرد دچار نوسانات خلق‌وخو شود. در این صورت باید به پزشک مراجعه کرده و از قطع دارو یا روان‌درمانی خودداری شود. پیروی منظم از جلسات درمانی از بروز دوره‌های چرخشی کامل جلوگیری می‌کند.

جمع‌بندی

اختلال دو قطبی یکی از مشکلات روانی حادی است که برای افراد مبتلا مشکلات زیادی پدید می‌آورد. در این نوع اختلال خلق‌وخوی فرد دچار نوسان شده و دوره‌های چرخشی شیدایی یا افسردگی را تجربه می‌کند. همچنین در چرخه شیدایی، فرد مبتلا دارای انرژی مضاعف بوده و افکاری غیرمنطقی و توهم گونه دارد. در این حالت فرد نمی‌تواند روی یک ایده تمرکز کند و مدام از این شاخه به آن شاخه می‌پرد.

در چرخه افسردگی که نقطه مقابل حالت قبل است سطح انرژی فرد کاملاً افت کرده و هیچ تمایلی برای انجام فعالیت‌های مفید ندارد. افکار خودکشی، خودزنی و اختلال خواب از جمله علائم افسردگی شیدایی هستند. برای درمان بیماری دوقطبی بهتر است فرد تحت درمان ترکیبی یعنی دارودرمانی و روان‌درمانی قرار گیرد تا از این طریق بهتر بتوان مشکل را کنترل کرد. گروه روان‌شناسی آرامیتو با تخصص کامل در زمینه مشکلات روانی تلاش می‌کند لحظات آرام زندگی شما را تداوم بخشد. برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره می‌توانید به صفحه تماس با ما مراجعه کنید.  

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *