روانشناسی کودک

اهمیت روانشناسی کودک و دلایل آن

روانشناسی کودک شامل مطالعه فرایندهای روانی کودکان و تفاوت این فرایندها با بزرگسالان است. چگونگی رشد کودکان از تولد تا پایان نوجوانی و چرایی تفاوت کودکان با یکدیگر همگی در حیطه  Child Psychology دسته‌بندی می‌شوند. کودکان به‌راحتی نمی‌توانند آنچه را که از سر می‌گذرانند برای والدین خود توضیح دهند و احساسات خود را برای اطرافیان تجزیه‌وتحلیل کنند.

به همین دلیل روان‌شناسی کودک به ما کمک می‌کند تا اطلاعات مهمی درباره سلامت ذهنی، روحی، شناختی و عاطفی فرزندان خود به دست آوریم. اینجاست که می‌توان به اهمیت روانشناسی کودکان پی برد. یکی از جنبه‌های مهم روان‌شناسی مربوط به روانشناسی رشد کودک است که تغییرات شناختی، فیزیولوژیکی، اجتماعی و روانی کودکان را بررسی می‌کند. در این مقاله از مجموعه مقالات روان‌شناسی آرامیتو مبحث روان‌شناسی کودک را بررسی می‌کنیم.

اهمیت روانشناسی کودک

روانشناسی کودک

مطالعه رشد آگاهانه و ناآگاهانه دوران کودکی، روانشناسی کودک نام دارد. متخصصان روانشناسی در حوزه کودکان روش تعامل کودک با خود، والدین و جهان اطراف‌شان را بررسی می‌کنند تا به میزان رشد ذهنی آنان دست یابند.

در دیکشنری مریام وبستر در تعریف روانشناسی کودک این‌گونه آمده است: «مطالعه ویژگی‌های روان‌شناختی نوزادان و کودکان و به‌کارگیری اصول روان‌شناختی عمومی در دوران نوزادی و کودکی» اهمیت روانشناسی کودکان از آنجا ناشی می‌شود که به ما کمک می‌کند تا درک بهتری از دنیای کودکان، افکار و احساسات آن‌ها داشته باشیم و بتوانیم بهترین روش حمایتی و تربیتی را برای‌شان اعمال کنیم. آشنایی با این حوزه از روان‌شناسی به والدین و معلمان کمک می‌کند درک بهتری از دنیای کودکان داشته باشند و سلامت روانی آن‌ها را ارتقا بخشند.

متخصصان روانشناس کودک

متخصصان روانشناسی کودکان در حوزه مشکلات عاطفی، شناختی و… کودکان و نوجوانان تخصص لازم را دارند. این متخصصان با بررسی نحوه رفتار و عملکرد کودکان با زوایای پنهان رفتاری آشنا بوده و می‌توانند مشکلات آن‌ها را ریشه‌یابی کنند. ژان پیاژه به‌عنوان بنیان‌گذار روان‌شناسی مدرن کودک شناخته می‌شود. تحقیقات پیاژه بعد از دهه 1920 از این نظریه حمایت می‌کرد که طرز تفکر کودکان و نوجوانان متفاوت از یکدیگر است.

یکی از مهم‌ترین اقدامات پیاژه این بود که نشان داد کودکان در طول دوره کودکی خود مراحل مشخصی از رشد ذهنی و عاطفی را پشت سر می‌گذارند. همچنین او بر این موضوع تأکید داشت که رشد فکری کودکان ارتباط نزدیکی با رشد عاطفی، اجتماعی و فیزیکی آن‌ها دارد. اینجا بود که اهمیت روانشناسی کودکان بیش از قبل نمود پیدا کرد.

اهمیت روانشناسی کودکان

کودک در مراحل مختلف رشد از نظر فیزیکی، روانی، ذهنی و جنبه‌های دیگر ماهیت‌های مختلفی از خود نشان می‌دهد. تا زمانی که این ماهیت‌ها پیشرو باشند نشان‌دهنده یک کودک نرمال و طبیعی هستند. علاوه بر این عوامل مختلف محیطی، ژنتیک و فرهنگی بر مراحل رشد کودک تأثیر می‌گذارند. اهمیت روانشناسی کودک ازاین‌جهت است که  به والدین، مربیان و معلمان کمک می‌کند تا درک بهتری از عملکرد کودک داشته باشند. درنتیجه آشنایی با روانشناسی کودک موجب می‌شود به بهترین صورت از کودکان حمایت شود تا آنان از سلامت روانی و رشدی کافی برخوردار شوند.

به گفته روان‌شناسان، روند رشد کودک به‌اندازه‌ای سریع است که کودکان خود متوجه نمی‌شوند در چه شرایطی قرار دارند چه رسد به اینکه بتوانند احساسات خود را به دیگران نشان دهند. به همین دلیل روانشناسی کودک می‌تواند اطلاعات ارزشمند و ضروری به والدین و مربیان دهد تا به روند رشد کودک در ابعاد مختلف کمک کنند. به‌عنوان‌مثال با کمک روان‌شناسی می‌توان رفتارهای غیرعادی مانند اضطراب، بیش‌فعالی، مشکلات یادگیری و بسیاری دیگر از مشکلات را ریشه‌یابی کرده و در رفع آن‌ها اقدام کرد.

روانشناسی رشد کودک

روانشناسی رشد کودک

یکی از حوزه‌های مهم روانشناسی کودک، روانشناسی رشد کودک است. در مبحث Child Psychology روان‌شناسی رشد سه زیرمجموعه دارد که عبارت‌اند از:

1. رشد فیزیکی

منظور از رشد فیزیکی تغییرات ظاهری است که در بدن کودک رخ می‌دهد. این تغییرات معمولاً در یک توالی نسبتاً پایدار و قابل‌پیش‌بینی اتفاق می‌افتند. روانشناسی رشد کودک در بخش فیزیکی شامل کسب مهارت‌های خاص مانند هماهنگی حرکات ریزودرشت است.

2. رشد شناختی یا فکری

در روانشناسی کودک، حوزه روان‌شناسی رشد شامل فرایندهایی است که کودکان برای کسب دانش از آن‌ها استفاده می‌کنند. این رشد، رشد شناختی یا فکری نامیده می‌شود. کودک در مراحل مختلف رشد باید پیشرفت‌های شناختی مشخصی داشته باشد و هر مرحله که به‌پیش می‌رود رشد شناختی در ابعاد مختلف پیشرفت‌های مشخصی دارد. اهمیت روانشناسی کودکان در مورد رشد فکری نیز به این دلیل است که متخصص روان‌شناسی فرایندهای رشدی کودک را بر اساس سن او ارزیابی می‌کند. در صورت وجود مشکل در رشد شناختی اقدامات ضروری برای ریشه‌یابی و درمان انجام می‌شود.

3. رشد عاطفی و اجتماعی

سومین حوزه مربوط به روانشناسی رشد کودک، رشد عاطفی و اجتماعی است. رشد اجتماعی و عاطفی رابطه بسیار نزدیکی با هم دارند و نمی‌توان آن‌ها را از هم تفکیک کرد. منظور از رشد اجتماعی، یادگیری ارتباط با اطرافیان و جامعه است و رشد عاطفی بیان احساسات و عواطف را شامل می‌شود. اعتماد، غرور، ترس، دوستی، شوخ‌طبعی و اعتمادبه‌نفس همگی در حوزه رشد عاطفی اجتماعی قرار دارند.

در روانشناسی کودک و در زیرگروه رشد، حوزه‌های فیزیکی، شناختی، عاطفی و اجتماعی همگی با یکدیگر مرتبط هستند. میزان رشد در یک حوزه بر شدت رشد در حوزه‌های دیگر نیز تأثیر مستقیم دارد؛ به‌عنوان‌مثال نوشتن کلمات نیازمند مهارت‌های زبان‌شناختی، رشد فیزیکی و مهارت‌های حرکتی است. 

جمع‌بندی

روانشناسی کودک به موضوع چگونگی رشد فیزیکی، روانی، فکری و شناختی کودکان در مراحل مختلف زندگی می‌پردازد. دوران کودکی یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین دوره‌ها در زندگی هر انسان است. بسیاری از رویدادهایی که در سنین بزرگسالی اتفاق می‌افتند متأثر از دوره کودکی هستند. به همین دلیل اهمیت روانشناسی کودکان بیش از قبل خود را نشان می‌دهد. متخصصان روان‌شناسی با بررسی مشکلات و اختلالات موجود در کودک تلاش می‌کنند تا آن‌ها را ریشه‌یابی کرده و مشکلات را رفع یا درمان کنند.

روانشناسی رشد کودک به والدین و مربیان کمک می‌کند تا عواطف، رفتارها و احساسات کودکان را درک کرده و روش برخورد مناسب با کودک را فراگیرند. این روند موجب می‌شود تا در صورت مشاهده اختلالات مختلف رفتاری، یادگیری، عاطفی و رشدی با کمک روان‌شناس کودک برای رفع آن‌ها اقدام کنند. گروه روان‌شناسی آرامیتو با تخصص کامل در زمینه شیوه‌های صحیح فرزندپروری، راهکارهای مفیدی را برای پرورش کودکان موفق در اختیار شما قرار می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره می‌توانید به صفحه تماس با ما مراجعه کنید. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *