روان درمانی وجودی

اگزیستانسیال؛ روان درمانی وجودی چیسست؟

در روان‌شناسی سبکی از درمان که بر وضعیت انسان به‌عنوان یک کلیت تأکید می‌کند، روان درمانی وجودی نام دارد. این نوع روان‌درمانی با استفاده از رویکردی مثبت، ظرفیت‌ها و آرزوهای انسانی را تحسین کرده و هم‌زمان محدودیت‌های فرد را به رسمیت می‌شناسد. نام دیگر روان‌درمانی وجودی روان‌درمانی اگزیستانسیال است که با روان‌شناسی انسان‌گرا، روان‌درمانی عمقی، روان‌درمانی تجربی و روان‌درمانی رابطه‌ای، شباهت‌های زیادی دارد.

در روش درمان‌ های وجودی، بر این موضوع تأکید می‌شود که اضطراب، بخشی از وضعیت انسان است و روند درمان در این نوع روان‌درمانی بر اساس رویکردی پویا طراحی شده است. روان‌درمانی Existential بر اراده آزاد انسان، خودمختاری و جستجو برای یافتن معنا تأکید می‌کند. در این مقاله از مجموعه مقالات آرامیتو به بررسی جامع روان درمانی وجودی می‌پردازیم.

ریشه روان درمانی وجودی

روان درمانی وجودی برگرفته از فلسفه‌های فردریش نیچه و سورن کرکیگارد است. کرکیگارد این تئوری را مطرح کرد که تنها ازطریق خرد درونی می‌توان بر نارضایتی‌های انسان غلبه کرد. بعد از آن، نیچه با استفاده از مفاهیمی همچون اراده به قدرت و مسئولیت شخصی، نظریه اگزیستانسیال را توسعه داد. در اوایل دهه 1900 میلادی گروهی از فلاسفه ازجمله ژان پل سارتر و مارتین هایدگر اهمیت تحقیق و تفسیر را در روند درمان نشان دادند. 

عناصر روان ‌درمانی وجودی

روان‌ درمانی وجودی بر اضطراب‌ها و تردیدهایی تأکید می‌کند که بخش مهمی از زندگی و حیات انسان هستند. عناصری همچون مرگ، ترس از ناشناخته‌ها و معنای زندگی. روان‌درمانی اگزیستانسیال بر این بنیان استوار شده است که همه انسان‌ها برای تصمیم‌گیری و موفقیت، دارای توانایی‌ها و مسئولیت‌های شخصی منحصربه‌فردی هستند.

در این نوع روان‌درمانی، تئوری‌های مختلفی وجود دارد؛ اما عنصر اصلی آن این است که تمام انسان‌ها سطحی از اضطراب را در وجود خود تجربه می‌کنند. به همین دلیل ما باید آن را بپذیریم تا بتوانیم به توانایی‌های بالقوه خود دست‌یافته و آینده‌ای روشن برای خود بسازیم. در روش درمان های وجودی 4 موضوع ستون‌های این رویکرد هستند. این 4 اصل اساسی عبارت‌اند از:

  • مرگ
  • معنا
  • آزادی
  • انزوا

 این اصول به‌اندازه‌ای اهمیت دارند که اغلب موجب اضطراب در فرد می‌شوند. درمانگر اگزیستانسیال ازطریق این اضطراب با فرد ارتباط برقرار می‌کند تا او را به نقطه پذیرش و درمان برساند؛ به‌عنوان‌مثال این حقیقت که هرکدام از ما یا عزیزانمان روزی از دنیا خواهیم رفت می‌تواند موجب نگرانی و اضطراب عمیق در انسان شود. به همین دلیل تلاش می‌کنیم واقعیت مرگ را نادیده بگیریم؛ بنابراین در زندگی خود تصمیماتی اتخاذ نمی‌کنیم که بتواند به غنای زندگی ما کمک کند.

ازطرف دیگر افرادی نیز وجود دارند که بیش از حد درباره مرگ می‌اندیشند. این گروه از افراد نیز دچار روان‌پریشی یا روان‌رنجوری خواهند شد. در روان درمانی وجودی، نکته کلیدی برای درمان اضطراب‌های حاصل از این نوع تفکرات، ایجاد تعادل بین آگاهی از مرگ یا هر منبع اضطراب دیگر است بدون آنکه در آن‌ها غرق شویم. افرادی که قادر به برقراری تعادل هستند می‌توانند تصمیمات مهمی را در زندگی اتخاذ کنند و از طریق آن‌ها بر زندگی خود و اطرافیان تأثیر مثبت داشته باشند.

روش درمان های وجودی غلبه بر ترس

روش درمان های وجودی؛ پذیرش ترس‌ها و غلبه بر آن ها

 در روش درمان های وجودی، درمانگر فرد را تشویق می‌کند تا با مشارکت کامل به مسائل عاطفی بپردازد که با آن‌ها روبرو می‌شود و مسئولیت تصمیم‌های خود را بپذیرد. افرادی که تلاش می‌کنند از طریق روان درمانی وجودی بر مشکلات خود غلبه کنند، یاد می‌گیرند چگونه ترس‌های خود را بپذیرند و مهارت‌های لازم را برای غلبه بر ترس‌ها  فرامی‌گیرند. وقتی فرد توانست کنترل مسیر زندگی و احساسات خود را در دست بگیرد قادر است برای طراحی مسیر انتخابی خود تلاش کند.

با این روش توانایی رهاشدن از ناامیدی و احساس پوچی در زندگی را به دست می‌آورد. روان درمانی وجودی چگونگی رشدکردن را به افراد یاد می‌دهد. اینکه چگونه زندگی خود را با تمام ابعادش پذیرفته و برای پیشرفت آن تلاش کنند. روان‌درمانی اگزیستانسیال به بیماران کمک می‌کند زندگی را همچون سفری منحصربه‌فرد ببینند و برای ریشه‌کن‌کردن ترس، اضطراب و ناامیدی تلاش کنند.

فرایند اگزیستانسیال

در روان درمانی وجودی، درمانگر بر گذشته فرد تمرکز نمی‌کند؛ بلکه به زمان حال می‌پردازد تا فرد بتواند انتخاب‌هایی را که اکنون پیش رو دارد کشف کند. در درمان اگزیستانسیال تنها مروری بر گذشته انجام می‌شود تا فرد بتواند پیامدهای انتخاب‌هایی را که در گذشته داشته است درک کند. به همین دلیل در این روان‌درمانی، گذشته ابزاری برای ارتقای آزادی و ابراز وجود در زمان حال است. وقتی فرد بتواند این موضوع را درک کند که او نه منحصربه‌فرد است و نه هدف بسیار ویژه‌ای برایش مقدر شده است، به‌راحتی می‌تواند خود را از قید زنجیرهای اجباری را که او را دربرگرفته‌اند، رها کند.

روان‌درمانی اگزیستانسیال در درمان کدام مشکلات روانی مؤثر است؟

افرادی که تحت روان‌درمانی وجودی قرار می‌گیرند با کمک درمانگر می‌توانند دلیل تعارض و کشمکش‌های درونی خود و تصمیم‌هایی که منجر به شرایط کنونی آن‌ها شده است را کشف کنند. بسیاری از مشکلات مربوط به بهداشت روانی و رفتاری با روان درمانی وجودی رفع می‌شود. از جمله مهم‌ترین مشکلاتی که ازطریق روش درمان های وجودی می‌توان آن‌ها را درمان کرد عبارت‌اند از:

  • اعتیاد به مواد مخدر
  • اضطراب
  • افسردگی
  • خشونت بین‌فردی
  • اضطراب بعد از سانحه
  • سوءاستفاده جنسی در دوران کودکی
رابطه بین درمانگر و بیماردر روان درمانی وجودی

رابطه بین درمانگر و بیمار در روان‌ درمانی اگزیستانسیال

در روان درمانی وجودی رابطه بین درمانگر و بیمار یک رابطه دوسویه است. گفتگوی متقابل، اکتشافی، تشویقی و مشارکتی بین دو انسانی که در تلاش برای کشف راه‌حل هستند. یکی از آنان نیازمند کمک از فردی که برای این کار آموزش دیده است. درمان اگزیستانسیال بر پرورش یک رابطه مراقبتی تأکید می‌کند که باید این رابطه دارای ویژگی‌های زیر باشد:

  • سالم
  • حمایتی
  • همدلانه
  • صادقانه
  • چالش‌برانگیز

تکنیک‌ها و روش‌های مورداستفاده در اگزیستانسیال

در روان درمانی وجودی عمدتاً تکنیک‌های خاص از پیش تعریف‌شده وجود ندارد. برخی درمانگران از هرگونه مداخلات تکنیکی پرهیز می‌کنند؛ زیرا نگران آن هستند که این مداخلات صداقت در رابطه درمانی را از بین ببرد. بااین‌حال یک روش مشترک درمانی در روان‌درمانی Existential وجود دارد و آن پدیدارشناسی است. در این روش، درمانگر تلاش می‌کند تمام پیش‌فرض‌ها را کنار گذاشته و در جلسات درمانی، عاری از انتظارات ازپیش‌تعیین‌شده و پیش‌داوری، ارتباطی مؤثر و صادقانه با بیمار برقرار کند.

شواهد علمی مبنی بر موثر بودن روان درمانی وجودی

در زمینه میزان اثربخشی روان‌ درمانی وجودی مطالعات زیادی انجام شده و نتایج حاصل از آن‌ها نشان می‌دهد که انواعی از این درمان برای گروه‌های خاص می‌تواند مفید باشد. همچنین مشخص شده است که درمان‌های  Existentialمانند سایر روش‌های روان‌درمانی می‌تواند پیشرفت داشته باشد. بر اساس شواهد علمی، مهم‌ترین ویژگی درمان وجودی، برقراری رابطه‌ای صمیمانه، حمایتی و ارزشمند با بیمار است که هدف آن معنا بخشیدن به زندگی فرد است.

جمع‌بندی

روان درمانی وجودی برای ماهیت تعاملی و وجود انسان ارزش بسیاری قائل است. در این روش درمانی، اعتقاد بر این است که انسان‌ها این حق را دارند تا با درک مشکلات خود و پذیرش امکانات و محدودیت‌های زندگی، در زندگی خود با روشی آگاهانه، مسئولانه و اخلاقی تغییر ایجاد کنند. برای درمان اگزیستانسیال، درمانگر بر گذشته تأکید نمی‌کند؛ بلکه تنها بر گذشته مرور می‌کند تا فرد بتواند به پیامدهای انتخاب‌هایی که در گذشته داشته است آگاه شود.

در روش درمان‌ های وجودی، جهان‌بینی خاصی موردنظر نیست؛ بلکه تضادها و تنش‌های موجود در روش زندگی فرد بررسی می‌شود. همچنین محدودیت‌های وجودی مانند مرگ و ترس از ناشناخته‌ها موردتوجه قرار می‌گیرد و فرد مهارت‌های لازم برای غلبه بر ناامیدی ناشی از فکرکردن به آن‌ها را فرامی‌گیرد. گروه مشاوران تخصصی آرامیتو در کنار شما هستند تا آرامش را برای زندگی شما به ارمغان آورند. برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره می‌توانید به صفحه تماس با ما مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *